Indywidualne Konta Emerytalne to ciekawy instrument finansowo-ubezpieczeniowy wchodzący w zakres tak zwanego III filaru ubezpieczeń. Artykuł wyjaśnia ideę i zasady funkcjonowania IKE.

Oszczędzanie w III filarze jest nieobowiązkowe, oznacza to możliwość wpłacania dodatkowych środków finansowych na emeryturę. Można tu określić wysokość wpłacanej kwoty, można również zdefiniować, na jakich zasadach będą wypłacane przyszłe świadczenia: w  formie renty, wypłacanej okresowo, renty dożywotniej, czy jednorazowej wypłaty całego kapitału.

III filar może mieć także formę pracowniczych programów emerytalnych, PPE, które tworzy pracodawca. Składają się na to pracownicze fundusze emerytalne, umowy o wnoszeniu przez pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego, umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie oraz umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie podpisywane z towarzystwem ubezpieczeniowym, na podstawie których pracownicy staną się ich członkami.

Obserwując zmiany demograficzne zachodzące w Polsce na przestrzeni ostatnich 20 lat, można było przewidzieć kryzys dotychczas istniejącego sposobu wypłat świadczeń z ZUS. Liczba urodzeń w Polsce zmalała z ponad 700 tys. rocznie w latach 1984-1986 do 320 tys. w roku 2003.

Rzeczywistość emerytalna

Ilość osób aktywnych zawodowo maleje z każdym rokiem. Dzisiejsze próby rządu mające na celu podwyższenie wieku emerytalnego i wyrównanie go dla kobiet i mężczyzn niewiele zmienią i pozwolą jedynie odłożyć w czasie problemy ZUS. Podział na III filary polskiego systemu emerytalnego wyraźnie pokazuje, że każdy powinien zadbać o własny interes i zabezpieczyć sobie środki na okres po przejściu na emeryturę, pomyslem na to może byc ubezpieczenie.

Emerytura z dwóch zreformowanych filarów będzie niższa, niż świadczenia wypłacane do tej pory przez ZUS. W najlepszym wypadku wynosić będzie ok. 60%tego, co udawało się nam zarobić aktywnie pracując. Procent ten będzie tym mniejszy, im wyższe zarobki osiągał emeryt, zanim się nim stał. Wynika to z faktu, iż ZUS pobiera składki tylko od 30 - krotności średniej, krajowej pensji.

Prawda o I i II filarze

Jeżeli ktoś zarabia w ciągu roku np. 35 średnich pensji, to i tak jego emerytura zostanie wyliczona ze składki pobieranej od 30-krotności średniej, krajowej pensji. Powyższa informacja o limicie jest cenna i zachęcać może do przeznaczania części pensji na III filar, tym bardziej, że środki zgromadzone w ten sposób są w całości dziedziczone przez wskazane osoby.

Pokolenie osób pracujących, opłacające aktualnie składki, finansowało świadczenia dla pokolenia osób starszych, które miało uprawnienia do uzyskania emerytur, rent i innych świadczeń. Pozostałością starego systemu jest obecny I filar.

I filar emerytury, to emerytura ze zreformowanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ZUS. Tutaj trafia większa część składki, potrącanej co miesiąc z pensji. Każdy ubezpieczony ma indywidualne konto w ZUS, na którym rejestrowana jest wartość odkładanych pieniędzy. Niestety ta część składki nie jest inwestowana. Oznacza to, że jest ona jedynie corocznie waloryzowana o realny wzrost cen i usług ustalany przez Główny Urząd Statystyczny, GUS. Stąd część naszej emerytury pochodzącej z ZUS będzie zależała od sumy wszystkich zwaloryzowanych składek oraz wieku przejścia na emeryturę.